Zespół Raynauda w karmieniu piersią


Ten syndrom/zespół/objaw jest niekiedy nazywany fenomenem Raynauda, szczególnie kiedy pojawia się w brodawce u mam karmiących piersią. Jak objawia się ten „fenomen”?

Pierś mamy po karmieniu blednie, różowieje, czerwienieje niekiedy też sinieje. Całemu procesowi towarzyszy najczęściej ból – silny, palący, niekiedy promieniujący do piersi i pulsujący. 

Dzieje się tak na skutek skurczy naczyń krwionośnych szczytu brodawki o różnym podłożu. U niektórych kobiet zespół ten manifestuje się przed macierzyństwem blednięciem palców nóg i rąk. Może on pojawiać się samodzielnie – jest to wtedy pierwotny zespół Raynauda, na skutek m.in. działania chłodu czy stresu, który nasila objawy. Często występuje z innymi problemami auto-immunologicznymi np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, toczniu, chorobach tkanki łącznej, chorobach tarczycy – taki zespół Raynauda jest nazywany wtórnym1 2 3

Wiele mam jednak przed karmieniem piersią nie spotyka się z problemami występującymi w przebiegu Zespołu Raynauda zanim nie znacznie karmić piersią.

Ryzyko wystąpienia objawu zwiększa się:

  • na skutek działania chłodnego powietrza lub nagłej zmiany temperatury z ciepłej na zimną (np. jak dziecko wypuści z buzi brodawkę na dworze)
  • jeżeli u mamy występują choroby autoimmunologiczne
  • jeżeli mama cierpi na migreny
  • jeżeli u mamy lub w jej rodzinie występują problemy z krążeniem

Przy objawach takich jak ból, zmiany koloru brodawki po karmieniu od bladego do nawet niekiedy sinego ważna jest dobra diagnoza. Często syndrom jest mylony z grzybicą brodawki i wdrażane jest leczenie długotrwałe z małymi efektami a dokuczliwości pozostają bez zmian. Dokuczliwości dodatkowo wzmaga wietrzenie czy suszenie brodawki, a uczucie ściągnięcia skóry czy przesuszenia często zgłaszane przez mamy, mogące być wynikiem leczenia środkami na grzybicę, potęguje bolesność.

Warto przy bolesności podczas karmienia i przy pojawiających się zmianach koloru brodawki sprawdzić też technikę karmienia, bo niektóre mamy mają zwiększoną bolesność wynikającą z nieprawidłowej techniki przystawiania dziecka. Jak się okazuje, czasem przyczyną skurczy naczyń krwionośnych jest bolesność w czasie karmienia, więc niekiedy korekta sposobu karmienia pomaga na występujące po karmieniu objawy.

Pamiętaj że zmiany koloru szczytu brodawki, sinienie i przekrwienie mogą też być związane z problemami z wędzidełkiem4.

Są też mamy, które mimo występowania zmian koloru brodawki nie odczuwają dokuczliwego bólu, a jedynie dyskomfort, lub podrażnienie.

Warto wiedzieć, że zespół Raynauda najczęściej nie ogranicza się do jednej brodawki, co może pomóc z rozróżnieniem go od innych problemów.

Niestety zespół Raynauda nie jest przypadłością wyleczalną, jednak niedogodności jakie mogą pojawiać w jego przebiegu można łagodzić.

Co można zrobić przy bolesności piersi i zmianie koloru brodawki po karmieniu 5 6 7 8 9

  • Ubieraj się ciepło, szczególnie w okolicy biustu otaczając ciepłą uwagą brodawkę. Ważne żeby zwrócić uwagę na częste zmienianie wkładek laktacyjnych oraz dbałość o to żeby stanik i ubranie nie były wilgotne od mleka. Wilgotność może potęgować uczucie wychłodzenia.
  • Warto karmić w ciepłych warunkach – nie w przeciągach, nie pod klimatyzatorem, nie na dworze w zimne dni.
  • Warto zadbać o to żeby dobrze się rozgrzać zanim wyjmiemy pierś. Nie karm na zewnątrz jeżeli jesteś zziębnięta.
  • ogranicz spożywanie kofeiny – pamiętaj, że kofeina jest nie tylko w kawie10
  • Ogranicz przyjmowanie nikotyny – czyli palenie11 – już dwa papierosy dziennie mogą znacznie nasilać objawy
  • nie wietrz brodawek
  • po zakończeniu karmienia od razu ukryj pierś w ciepłym biustonoszu lub osłoń przed zimnem
  • możesz poprawiać ukrwienie i krążenie w brodawkach i piersiach poprzez stosowanie masażu brodawki z olejkiem do masażu czy oliwą z oliwek – pamiętaj że nie można masować forsownie piersi karmiącej
  • stosuj ciepłe ale suche okłady, nie wilgotne, bo te mogą potęgować uczucie chłodu
  • suplementacja witaminą B6 i magnezem często pomaga. Zadbaj o dostateczną podaż wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Suplementacja tych składników może pomóc dopiero po kilku tygodniach od wdrożenia, pamiętaj że należy ją stosować po konsultacji ze specjalistą.
  • Jedz dużo orzechów, tłustych ryb morskich o niskiej zawartości rtęci, bananów. Włączenie imbiru do diety także może pomóc.
  • unikaj leków obkurczających błony śluzowe, pseudoefydryny, leków z flukonazolem – mogą nasilać objawy. Antykoncepcja hormonalna doustna także może je nasilać.
  • Unikaj stresu (wiem, łatwo powiedzieć) – stres może nasilać objawy zespołu Raynauda. Możesz wypróbować techniki relaksacyjne jak joga czy medytacja ale w przypadku stresu o dużym nasileniu rozważyć można wizytę u psychologa
  • lekarz może zalecić leczenie Nifedypiną
  • Jeśli tylko możesz, to podejmij aktywność fizyczną o niewielkim nasileniu. Aktywność fizyczna poprawia krążenie krwi

Różnicowanie Zespołu Raynauda  wymaga znajomości problemów w laktacji na poziomie zaawansowanym i dlatego często jest on mylony z grzybicą. Najlepiej diagnozować się u Międzynarodowego Konsultanta Laktacyjnego IBCLC lub Certyfikowanego Doradcy laktacyjnego CDL, albo położnej z obszerną wiedzą laktacyjną. 

Oznakami, które mogą wskazywać na zespół Raynauda w różnicowaniu od grzybicy są: brak oznak infekcji u dziecka, brak lub niewielki świąd skóry piersi, brak typowych objawów infekcji grzybiczej jak: suchość i błyszczenie brodawki, brak ranek (ale nie wtedy kiedy zespół powodowany jest nieprawidłową techniką karmienia), brak stałego zaróżowienia brodawki, brak łuszczenia się skóry, brak piekącego bólu poza karmieniami.

 

  1. Karmienie piersią w teorii i praktyce. Podręcznik dla doradców i konsultantów laktacyjnych oraz położnych, pielęgniarek i lekarzy Magdalena Nehring-Gugulska, Monika Żukowska-Rubik, Agnieszka Pietkiewicz Rok wydania: 2017 r. , Wydawca: Medycyna Praktyczna
  2. Dr. Jack Newman’s Guide To Breastfeeding, Revised Edition Revised Edition by Jack Newman,‎ Teresa Pitman, Pinter and Martn
  3. Karmienie piersią. Siedem naturalnych praw, Mohrbacher Nancy, Kendall-Tackett Kathleen, Agora 2018
  4. https://www.hafija.pl/2016/10/czy-podcinanie-wedzidelka-ma-sens.html
  5. https://breastfeedingnetwork.org.uk/wp-content/dibm/Raynauds%20and%20breastfeeding.pdf
  6. https://www.breastfeedinginc.ca/informations/vasospasm-and-raynauds-phenomenon/
  7. Raynaud’s Phenomenon of the Nipple: A Treatable Cause of Painful Breastfeeding Jane E. Anderson, Nancy Held, Kara Wright Pediatrics Apr 2004, 113 (4) e360-e364; DOI: 10.1542/peds.113.4.e360
  8. http://www.jgh.ca/documents/81/Vasospasm%20px%20handout_2016.pdf
  9. http://breastfeeding.support/nipple-vasospasm-breastfeeding/
  10. https://www.hafija.pl/2017/12/laktacjaikawa.html
  11. https://www.hafija.pl/2016/11/karmienie-piersia-i-palenie-papierosow-2016.html
Hafija

Nazywam się Agata. Hafija.pl to najlepszy mainstreamowy blog o karmieniu piersią.

6 komentarzy

  • Agnieszka
    27 marca 2018 at 18:00

    Bardzo dziękuję za ten tekst! Lata temu stwierdzono u mnie zespół Reynauda, na szczęście u mnie brodawki tylko lekko szczypią i zmieniają kolory, ale niepokoiłam się o co chodzi, teraz spokojniej do tego podejdę:)

  • Tola
    12 kwietnia 2018 at 10:47

    O! Ja to mam, miewam też w zimie na palcach, ale nie przypuszczałabym, że może się pojawić na brodawce, teraz przynajmniej wiem czemu one czasem takie blade się robią

    • kasia
      15 czerwca 2018 at 22:07

      hej, a masz też jakieś choroby autoimmunologiczne?

  • Aga
    17 kwietnia 2018 at 15:00

    U mnie pomogły wkładki wielorazowe z wełny merino. Bardzo zmniejszyły dolegliwości bólowe.

  • Kasia
    17 kwietnia 2018 at 15:48

    Poruszasz bardzo ważny przypadek. Trzeba dokładnie się obserwować

  • Asia
    10 czerwca 2018 at 20:51

    Hej,
    urodzilam 18 marca i 3 tyg karmilam piersia ale niestety tak strasznie bolalo, pieklo, szczypalo ze zaczelam odciagac. Oczywiscie bylam w poradni i Pani stwierdzila Candide. Dostalam zalecenia co i jak dla mnie i dla malego ale niestety mimo konskich dawek doustnych lakow nic nie pomagalo. Zaczelam wiec odciagac i tak odciagam do dzis. Maly jest tylko na moim mleku. To byla dla mnie zyciowa porazka i strasznie to przezylam ale wiem ze dalam z siebie wszystko. W 2016 roku urodzilam corke i taka sama sytuacja. Poradnia laktacyjna i odciagalam od sierpnia do grudnia bo te cholerne brodawki nie daly mi normalnie karmic. Teraz bede odciagac dluzej bo mam super pobudzona laktacje i nadwyzki zamrazam. Teraz mysle ze to moze to cholerstwo mnie dopadlo bo grzybica to na 100% nie jest. Tylko gdzie sie z tym udac? do poradni mam 100km i juz drugi raz nie pojade. W mojej przychodni i tak patrza na mnie jak na wariatke a polozna srodowiskowa jak jej wspomnialam o grzybicy stwierdzila ze 20lat pracuje i nigdy o tym nie slyszala-wrecz mnie wysmiala. Dzieki Hafija dajesz mi nadzieje ze przy trzecim dziecku sie uda 😊

skomentuj