Jeżeli dopiero zaczynasz, to nie panikuj, że odciągasz za mało mleka!
WPIS AKTUALNY 2025
To ile odciągasz mleka nie świadczy o tym ile mleka produkujesz! Nie martw się jeżeli odciągniesz jedynie 20-40 ml. Dziecko jest o wiele bardziej efektywne niż laktator i o wiele więcej mleka otrzymuje z Twojej piersi!
Z obu piersi na jedną sesję u mamy, która nie odciąga regularnie mleka, a odciąganie będzie zaczynać ok. 1h po karmieniu w godzinach porannych (8-11) może pojawić się tylko około 60 ml i jest to jak najbardziej normalne i właściwe. Jeżeli dopiero zaczynasz zbieranie mleka i musisz odciągać po kilka razy żeby mieć wystarczająco mleka na jedno karmienie to pamiętaj, że to jest NORMALNE!
Na początku zaplanuj sobie sporo czasu na odciąganie
Zaplanuj sobie odciąganie codziennie – przynajmniej na początku. Jest to ważne, bo żeby odciągnąć więcej pokarmu musisz trochę nadprodukować ponad to co je dziecko. Początkowo możesz stosować technikę 8 odciągnięć w ciągu doby.
Podejdź krytycznie do swojego sprzętu do odciągania.
Laktatory są różne, mają różne funkcje, moce, różnie wyglądają i różnie mogą działać z piersiami. Najważniejsze jest żebyś miała pewność że Twój laktator jest sprawny.
Czy części nie są stare? Może trzeba je już wymienić. Może niektóre elementy wymienne straciły już swoje właściwości. Czy laktator jest naładowany i czy jego mechanizm nie jest już nadgryziony zębem czasu?
Jeżeli używasz laktatora z tzw. drugiej ręki, to nie tylko może to być niebezpieczne dla Waszego zdrowia ale może okazać się, że laktator po prostu jest już zbytnio zużyty. Laktator w sklepie klasy osobistej jest jak szczoteczka do zębów – tylko dla jednej osoby. Nie nadaje się do oddania lub odsprzedania.
Najważniejsze pytanie: czy w ogóle laktator jest dobrze dobrany do Twoich potrzeb.
Nie ma jednego najlepszego laktatora dla wszystkich mam
Czy masz dobrze dobrany lejek?
Czy wiesz, że…?
W czasie laktacji ponad 77% mam potrzebuje dobrać większy lejek niż ten, który dobrały na początku laktacji?
Jeżeli otwór w lejku laktatora jest za mały, to odciągnie może powodować ból brodawek i nieefektywne odciąganie pokarmu. Jeżeli brodawka ociera tunel w lejku, blednie i pojawia się uczucie, że utknęła to sygnał, że otwór lejka jest zbyt mały.
Jeżeli ból i dyskomfort pojawia się przy jednoczesnym wciągnięciu do lejka laktatora ok 3mm otoczki, nie można ustabilizować brodawki i wyskakuje ona z otworu lejka a pierś w laktatorze się rozszczelnia to sygnał, że lejek jest za duży.
W obu przypadkach nie jest możliwe utrzymanie optymalnej ilości odciąganego pokarmu.
Czy wiesz, że lejek laktatora jest trochę jak buty?
Zanim kupisz to nie tylko musisz znać rozmiar i długoś wkładki, ale żeby najlepiej pasowały powinnaś je przymierzyć.
Niestety aktualna wiedza na temat bezpiecznego i efektywnego stosowania laktatora jest dość słabo zbadana i ma stosunkowo niewielki EBM. I tak koszt laktatora nie jest tożsamy z jego niezawodnością czy uniwersalnym zastosowaniem.
Najważniejsze cechy dobrego laktatora to:
- bezpieczeństwo stosowania,
- realna efektywność (nie szybkość odciągania),
- spektrum mocy ssania,
- rodzaje cykli odciągania,
- wybór akcesoriów,
- możliwość dostosowania do piersi.
Sam wybór lejka nie może opierać się jedynie na pomiarach brodawki.
Dobór taki powinien iść w parze z:
- obserwacją i oceną procesu odciągania bezpośrednio po dobraniu sprzętu,
- oceną stanu brodawki i skóry przed i po odciąganiu.
Duża część akcesoriów nie firmowych może przyczyniać się do nieefektywnego odciągania, niższego ciśnienia pracy, przestymulowania tkanek i uszkodzeń.
Skrupulatna ocena doboru sprzętu powinna zawierać wywiad oraz badanie podmiotowe i przedmiotowe, które pozwolą jak najlepiej ocenić możliwość doboru laktatora z oryginalnymi częściami.
Aktualnie nie istnieją żadne wytyczne EBM dotyczące dopasowania lejka. Oznacza to, że dobór lejka nie tylko powinien podlegać pomiarom antropometrycznym ale też być dostosowany do konkretnej piersi.
Sama miara, to tylko wstępny krok doboru lejka.
Ważna jest obserwacja brodawki, ocena obu brodawek osobno, feedback od mamy. A sesja odciągania w obecności specjalisty powinna być częścią procesu doboru lejka.
Co warto wziąć pod uwagę przy wyborze laktatora:
- Czy cykle są podobne do rytmu ssania dziecka?
- Czy możesz ustawić laktator w tempie, które jest dla Ciebie wygodne?
- Czy kształt lejka jest wygodny i ma odpowiedni rozmiar dla piersi?
- Czy dostępne są coraz większe/mniejsze lejki lub reduktory dla małych brodawek?
- Czy butelki o standardowych rozmiarach mogą być używane do zbierania mleka?
- Czy części można myć w zmywarce?
- Czy laktator jest łatwy w montażu, z kilkoma częściami?
- Czy laktator jest łatwy i wygodny w użyciu, jaką pracę musi wykonać mama?
- Jeśli laktator jest elektryczny, czy źródło zasilania jest odpowiednie, tj. rodzaj gniazdka, napięcia, ładowanie, USB jaki jest akumulator?
- Czy laktator jest cichy?
- Czy laktator jest łatwy w transporcie?
- Czy laktator jest przystępny cenowo w stosunku do planowanego użycia?
- Czy dostępna jest szybka obsługa i wymiana z dnia na dzień?
- Jaki okres i jakie części obejmuje gwarancja?
- Czy dostarczone pisemne instrukcje są łatwe do zrozumienia, czy instrukcję można pobrać w PDF w razie zgubienia?
- Czy jest ktoś w firmie, kto ma wiedzę w zakresie karmienia piersią, aby odpowiadać na pytania i rozwiązywać problemy?
- Czy jest bezpłatny numer, pod który można zadzwonić z pytaniami?
- Czy istnieje aktualna strona internetowa producenta1?
Lejek dobierz koło 38 tygodnia i potem zmierz ponownie po porodzie. Ok. 4-6 tygodnia ponownie sprawdź czy jest dobrze dobrany.
Ponieważ laktator wpływa na kształt brodawki inaczej niż ssanie piersi przez niemowlę i często mamy nawilżają lejek, to może prowadzić do zaciągania do lejka większej ilości tkanki piersi niż spodziewana pomiarem, na skutek większego poślizgu.
Dlatego przed wyborem laktatora i lejka ocenić należy w wywiadzie jak często, jak długo i z jakiego powodu mama będzie odciągać mleko.
Odciąganie to nie tylko mechaniczna praca z laktatorem – to też emocje!
Zwróć uwagę na to żeby w czasie odciągania było Ci wygodnie. Usiądź w komfortowej pozycji. Może pomóc ci muzyka relaksacyjna lub relaksacyjne techniki oddechowe przed samym odciąganiem.
Jest to ważne jeżeli chcemy pobudzić wypływ pokarmu w sposób wystarczający.
Odruch wypływu pokarmu sterowany jest hormonalnie. Odpowiedź hormonalna jest zależna nie tylko od mechanicznej pracy na piersi ale także od emocji mamy.
Dlatego nie będzie dobrze odciągało się mleka w sytuacji kiedy mama odczuwa duży lęk, stres, zdenerwowanie, niepokój.
Odciąganie może być trudne kiedy…
- jesteś w ciąży
- jesteś przed okresem lub w jego trakcie
- jeżeli masz problemy z tarczycą
- stosujesz leki lub zioła, które hamują laktację
- kiedy jesteś zaniepokojona zdrowiem dziecka lub rozdzielona z dzieckiem
- kiedy chciałaś karmić bezpośrednio z piersi i to się nie udaje
- kiedy palisz papierosy lub pijesz alkohol
- kiedy jesteś chora lub nie wróciłaś jeszcze do zdrowia po chorobie
- kiedy tego nie chcesz robić
- kiedy jesteś narażona na przewlekły stres
- kiedy doświadczas Zjawiska Awersji Laktacyjnej (ZAL może pojawiać się u mam, które nie karmią bezpośrednio z piersi)
Odciągając pokarm ręcznie i laktatorem manualnym/elektrycznym na jedną pierś,
możesz wykorzystać technikę 7-5-3
- 7(5) minut z lewej piersi
- 7(5) minut z prawej piersi
- 5(3) minut z lewej piersi
- 5(3) minut z prawej piersi
- 3(2) minut z lewej piersi
- 3(2) minut z prawe piersi
Otrzymujemy wtedy 30 (20) minut sesji odciąganie pokarmu.
Stymulacja do rozkręcenia laktacji:
- 7 dni
- 8x na dobę i raz w nocy
- Na początku mleka będzie mało!
W czasie odciągania możesz korzystać z techniki kompresji ręcznej piersi.
Kompresja piersi przyspiesza wypływ pokarmu i odciąganie oraz poprawia kaloryczność odciąganego mleka w okresie noworodkowym bardzo efektywna ok 3-4 dnia).
Ok. 25 minutowa sesja odciągania:
- Zastosuj masaż i ogrzanie piersi (ok. 1 min)
- Użyj podwójnego elektrycznego laktatora i w trakcie użyj kompresji piersi (ok. 15 minut)
- Kiedy wypływ zwalnia po ok 15 minutach zdejmij laktator i delikatnie pomasuj ponownie piersi, szczególnie miejsca gdzie jest jeszcze pokarm ok. 3 min
- Zakończ odciągając z jednej piersi dłonią, lub pojedynczym laktatorem stosując kompresję piersi, przejdź do drugiej piersi i zrób to samo, aż obie strony będą wg Ciebie dobrze opróżnione.
Kompresja:
Jak stosować Power Pumping
Poniższe propozycje nie są spersonalizowane a stanowią jedynie wskazówkę w jaki sposób odciągać mleko natomiast trzeba te plany dopasować do swoich potrzeb i możliwości i mają charakter informacyjny.
Pierwsze dni:
- Odciągaj jak najszybciej – im szybciej po porodzie tym lepiej. Na początku odciąganie ręczne zwiększa ilość odciąganego mleka (siary), jest efektywniejsze i mleko ma więcej tłuszczowej fazy.
- Odciągaj często – od 8 do 10 razy dziennie – co najmniej raz w nocy, po ok 15 minut. Nie rób przerw dłuższych niż 6h! Jeżeli pierś jest efektywnie opróżniona, to mleko produkuje się szybciej i jego kaloryczność jest większa
- Odciągaj efektywnie (dobrze dobrany sprzęt!)
- Staraj się kangurować dziecko min. 1h dziennie (skóra do skóry)
Stabilizacja laktacji po 4 dniu aż do stabilizacji
- Stosuj technikę odciągania z kompresją piersi (zwiększa o 50% ilość odciąganego mleka i dwukrotnie jego kaloryczność)
- Odciągaj jak najczęściej możesz, staraj się żeby odciągnięcia nie miały miejsca w dłuższych interwałach czasowych niż 5h
Okres stabilnej produkcji ok. 4-6 tygodnia
- Powinnaś móc odciągać ok 750 ml dziennie (a czasem nawet i do 1l)
- Możesz odciągać 6-7 razy w ciągu dnia ok. 15 minut dziennie
Przy pełniej produkcji jeżeli pojawia się potrzeba stymulacji to:
- Użyj kompresji piersi do każdego odciągania i ogrzej lekko piersi przed odciąganiem
- Przed odciąganiem pochyl się do przodu i lekko poruszaj piersiami
- Stymuluj laktację kilka razy dziennie po karmieniu
- Zmniejsz odstępy między karmieniami do od 3 do 5 h.
- Jeżeli nie ma efektów w laktatorze to nałóż na butelkę skarpetkę, żebyś nie denerwowała się jej zawartością.
- Pierwsze dni to stymulacja nie odciąganie! Na początku nie będzie widocznych dużych efektów.
- Utrzymanie produkcji mleka powinno być wystarczające przy stymulacji laktatorem ok: 120min / dobę
Jeżeli czeka Cię jednorazowe wyjście, lub potrzebujesz/chcesz mieć niewielki zapas mleka dla dziecka na wszelki wypadek, to trzeba trochę mleka nadprodukować.
Warto więc pomyśleć o tym co najmniej 7 dni wcześniej a najlepiej min. dwa tygodnie wcześniej.
Poniższa propozycja jest także tylko wskazówką, a nie poradą laktacyjną, która nie zawsze może się sprawdzić u wszystkich.
Nie musisz odciągać dużo i intensywnie, na początek Twoim celem jest wystymulowanie piersi ale tylko trochę.
- Zaplanuj dwie maksymalnie trzy sesje odciągania mleka. Najlepiej żeby odbywały się one ok. godzinę (lub 30 minut) po pierwszym i godzinę (lub 30 minut) po drugim kamieniu porannym (8-11). Wtedy zwykle najłatwiej jest zrobić zapasy mleka. maksymalnie 15 minut na jedną pierś.
- Na okazjonalne podawanie mleka nie musisz martwić się o to czy mleko z nocy jest podawane nocą czy z dnia za dnia. Ma to zwykle znaczenie jedynie przy wcześniakach oraz dzieciach na OITN. U dzieci zdrowych, urodzonych o czasie, karmionych mlekiem odciągniętym sporadycznie oraz tych po 3 miesiącu życia ma to tak naprawdę niewielkie znaczenie.
- Jeżeli dopiero zaczynasz odciąganie pokarmu to wzrost produkcji, który pozwoli zrobić zapasy mleka może zająć kilka dni.
- Na czas odciągania zaplanuj sobie sesję relaksacyjną: w łącz muzykę, stosuj techniki oddechowe.
- Przed odciąganiem ogrzej piersi – pod prysznicem lub ciepłym termoforem.
- W czasie odciągania zastosuj kompresję.
- Odciągaj w obecności dziecka albo, jeżeli to pomoże, odciągaj w czasie karmienia dziecka z drugiej piersi.
Odciągnięte mleko – nawet w małej ilości odkładaj do lodówki albo mroź. Mrożenie małych porcji pomoże uniknąć marnowania pokarmu. Łącz mleko ze sobą wtedy kiedy jest w tej samej temperaturze w czystych pojemnikach
Skorzystaj z podpowiedzi przechowywania pokarmu opisanych w ulotce Banku Mleka: https://bankmleka.pl/wp-
Laktator po każdym użyciu dobrze umyj i pozostaw na czystej powierzchni do wyschnięcia. Nie wycieraj ściereczkami, nie wkładaj laktatora po użyciu do lodówki zamiast mycia. Używaj osobnej miski na części, osobnej gąbki i osobnej suszarki (nie myj bezpośrednio w zlewie).
Bezpieczeństwo mycia laktatora jest bardzo ważne, bo jest to sprzęt, który ma Ci dobrze służyć i ma być bezpieczny dla dziecka. Na źle wyczyszczonym sprzęcie mogą pojawić się niebezpieczne mikroorganizmy (bakterie czy grzyby).
Przy okazjonalnych zapasach nie musisz i nawet nie powinnaś odciągać często, długo, intensywnie ani wspomagać się gaklaktogogami.
Przed zastosowaniem substancji mlekopędnych należy zbadać przyczynę niedoboru pokarmu i ocenić czy jest to niedobór realny czy pozorny i wdrożyć działania naprawcze.
Galaktogogi nie będą za Ciebie przystawiać dziecka do piersi ani stymulować gruczołu.
Najważniejszym działaniem, żeby wesprzeć produkcję pokarmu jest ssanie przez dziecko piersi w sposób prawidłowy, zapewniający wystarczającą stymulację i efektywny transfer mleka z piersi do dziecka lub odciąganie mechaniczne (ręcznie lub laktatorem).
W większości przypadków porada laktacyjna pomoże Ci bez konieczności dodatkowego stosowania substancji mlekopędnych.
Galaktogogi stosuj tylko wtedy, kiedy:
- Jesteś pod opieką specjalisty i stosowanie substancji wynika z zaleceń i towarzyszy stymulacji gruczołu i prawidłowemu przystawianiu do piersi – nie samodzielnie, bo niektóre mogą wpływać niekorzystnie na dziecko lub powodować interakcje z lekami
- Problemy laktacyjne zostały prawidłowo zidentyfikowane i zaopiekowane przez specjalistę
- Jesteś rozdzielona z dzieckiem, odciągasz pokarm i jesteś pod opieką specjalisty od laktacji
- Przestrzegasz bezpiecznego stosowania i właściwego dawkowania ustalonego przez CDL/IBCLC
Galaktogogów nie stosuj:
- tylko dlatego, że karmisz piersią
- tylko dlatego, że planujesz karmić piersią
- kiedy wydaje ci się, że masz za mało mleka i nie jesteś pod opieką specjalisty
- kiedy wydaje ci się, że dziecko nie najada się i nie jesteś pod opieką specjalisty
Jeżeli będziesz stosować za częste sesje odciągania albo powerpumping, albo do tego dodasz galaktogogi, to możesz wyindukować sobie nadprodukcję co potem albo uzależni Cię od odciągania mleka i wymagać będzie zejścia z hiperlaktacji albo doprowadzi do stanów zapalnych.
Przeczytaj mój wpis o przechowywaniu mleka: TUTAJ
