Karmienie piersią i stwardnienie rozsiane


Stwardnienie rozsiane to autoimmunologiczne schorzenie, w efekcie którego atakowane są komórki nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym. Na całym świecie ponad 2 miliony ludzi boryka się z tą chorobą. Nie jest ona zakaźna ani nie jest dziedziczna. Zwykle pojawia się między 20 a 50 rokiem życia. Nawet dwukrotnie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.

Stwardnienie rozsiane nie wpływa na zwiększone ryzyko poronień, śmierci okołoporodowej dziecka, śmierci płodu czy deformacji płodu. Stwardnienie rozsiane nie zmniejsza szans na poród naturalny ani karmienie piersią. Jednak jak pokazują badania, że kobiety które cierpią na stwardnienie rozsiane częściej pozostają bezdzietne. Choroba nie wpływa na zwiększenie częstotliwości cesarskiego cięcia. Kobiety, które chorują na stwardnienie rozsiane częściej same decydują się na bezdzietność z obawy o jakość swojego życia czy życia i zdrowia dziecka1.

W okresie poporodowym wzrasta ryzyko rzutów choroby, szczególnie w ciągu pierwszego półrocza od porodu, a ryzyko rzutu choroby w tym okresie sięga ok. 20-40%. Badania jednak pokazują, że ciąża nie zwiększa niepełnosprawności. W trzecim trymestrze ciąży ryzyko rzutów spada nawet i o 70%.

Kobiety ze stwardnieniem rozsianym mogą karmić piersią, a terapia w trakcie laktacji powinna być dobrana pod kątem laktacji. Uważa się, że laktacja nie zwiększa ryzyka rzutów choroby. Podejrzewa się nawet, że wyłączne karmienie piersią z sposób niewielki zmniejsza ryzyko rzutów, ale efekt ten nie jest do końca zbadany. Jedna meta analiza pokazała, że kobiety które karmią piersią mają nawet i o połowę mniejsze ryzyko rzutów choroby w okresie poporodowym, w porównaniu do kobiet, które piersią nie karmią. Wyłączność karmienia piersią może jeszcze zmniejszać to ryzyko. 2.

 

Tabela. Wybrane substancje lecznicze stosowane w leczeniu Stwardnienia Rozsianego i ich klasyfikacja w zależności od bezpieczeństwa stosowania w okresie karmienia piersią wg Kategorii Ryzyka Laktacyjnego Prof. Hale’a, wg Prof. Briggs’a i wg e-lactancia.org.

Materiał przygotowany przez: dr n. farm. Magdalena Stolarczyk www.farmaceuta-radzi.pl

substancja lecznicza Kategorie Ryzyka Laktacyjnego Prof. Hale’a Klasyfikacja Prof. Briggs’a Klasyfikacja wg e-lactancia.org
Interferon Beta – 1a L2 Prawdopodobnie kompatybilny z karmieniem piersią* Very Low Risk
Interferon Beta – 2 L2 Very Low Risk
Prednizon L2 Kompatybilny z karmieniem piersią Very Low Risk
Metyloprednizolon L2 bd Very Low Risk
Galtirameru oktan L3 Prawdopodobnie kompatybilny z karmieniem piersią Low Risk Probable
Natalizumab L3 Prawdopodobnie kompatybilny z karmieniem piersią Low Risk Probable
Alemtuzumab L4 Potencjalnie toksyczny Low Risk Probable
Fumaran dimetylu L4 Prawdopodobnie kompatybilny z karmieniem piersią Low Risk Probable
Fingolimod L5 Prawdopodobnie kompatybilny z karmieniem piersią High Risk Probable
Mitoksantron L5 Przeciwwskazany Vey High Risk
Teryflunomid L5 Potencjalnie toksyczny bd
bd – brak danych
* – klasyfikacja dla Interferon Beta (bez rozróżnienia na 1a i 2)

 

Definicje poszczególnych kategorii/grup

 

Kategorie Ryzyka Laktacyjnego wg Prof. Hale’a

 

Wg tej klasyfikacji substancje lecznicze zaliczane są do 5 grup/kategorii:

·         Kategoria L1 – leki najbezpieczniejsze – zgodne z karmieniem piersią

·         Kategoria L2 – leki bezpieczne – prawdopodobnie zgodne z karmieniem piersią

·         Kategoria L3 – leki prawdopodobnie bezpieczne – prawdopodobnie zgodne z karmieniem piersią

·         Kategoria L4 – leki potencjalnie niebezpieczne

·         Kategoria L5 – leki niebezpieczne – przeciwwskazane

 

Do kategorii L1 zaliczane są:

  • substancje lecznicze, które były przyjmowane podczas laktacji przez dużą liczbę matek i nie zaobserwowano żadnego negatywnego ich wpływu na karmione piersią dzieci
  • substancje lecznicze, dla których przeprowadzono badania kontrolowane wśród matek karmiących piersią, i dla których te badania wykazały brak ryzyka wpływu na zdrowie dziecka ani odległego działania szkodliwego
  • substancje lecznicze, niedostępne drogą doustną dla dziecka

Do kategorii L2 zaliczane są:

•      substancje lecznicze, które były stosowane u ograniczonej liczby matek i które na wykazały zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u karmionych piersią dzieci

•      substancje lecznicze, dla których istnienie ryzyka szkodliwego wpływu na karmione piersią dziecko jest mało prawdopodobne

 

Do kategorii L3 zaliczane są:

•      substancje lecznicze, dla których nie istnieją kontrolowane badania na grupie kobiet karmiących piersią, ale ryzyko niepożądanego działania leku u karmionego piersią dziecka jest możliwe

•      substancje lecznicze, dla których badania wykazały tylko minimalny niezagrażający efekt niepożądany

•      nowe substancje lecznicze, które nie mają przeprowadzonych odpowiednich badań

 

Do kategorii L4 zaliczane są:

·         substancje lecznicze, dla których istnieją dowody szkodliwego wpływu na karmione piersią dziecko

·         substancje lecznicze, dla których istnieją dowody niekorzystnego wpływu na proces laktacji jednak, korzyści z ich zastosowania u matek karmiących mogą być akceptowane mimo ryzyka dla dziecka.

Leki należące do kategorii L4 mogą być stosowane, jeżeli lek jest niezbędny dla ratowania życia matki i/lub inny, bezpieczniejszy lek nie może być stosowany lub jest nieskuteczny.

 

Do kategorii L5 zaliczane są:

·         substancje lecznicze, dla których badania na grupie matek karmiących piersią wykazały istotne i udokumentowane ryzyko niekorzystnego, szkodliwego wpływu na zdrowie dziecka karmionego piersią

·         substancje lecznicze szkodliwe dla dziecka

Ryzyko dla dziecka, wynikające ze stosowania przez matkę leków z kategorii L5 w czasie karmienia piersią, przewyższa każdą możliwą korzyść z karmienia, dlatego też leki z kategorii L5 są przeciwwskazane u kobiet karmiących.

 

Klasyfikacja Prof. Briggs’a

 

Zgodnie z klasyfikacją opisaną w podręczniku „Drugs in Pregnancy and Lactation” Prof. Briggs’a substancje lecznicze, w zależności od ich bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji, klasyfikowane są do następujących kategorii/grup.

·         substancji leczniczych kompatybilnych z karmieniem piersią

·         substancji leczniczych, przy stosowaniu których należy wstrzymać się z karmieniem piersią

·         substancji leczniczych prawdopodobnie kompatybilnych z karmieniem piersią

·         substancji leczniczych potencjalnie toksycznych dla dziecka karmionego piersią

·         substancji leczniczych potencjalnie toksycznych dla matki

·         substancji leczniczych przeciwwskazanych w czasie karmienia piersią

Do kategorii substancji leczniczych kompatybilnych z karmieniem piersią zaliczane są substancje lecznicze, które przenikają do mleka mamy w nieznacznych ilościach i/lub związki, których stosowanie w czasie laktacji nie stanowi ryzyka dla dziecka karmionego piersią.

Do kategorii substancji leczniczych przy stosowaniu których należy wstrzymać się z karmieniem piersią zaliczane są substancje lecznicze, które mogą (lub nie) przenikać do mleka mamy, ale korzyści z leczenia mamy karmiącej tymi substancjami leczniczymi przewyższają korzyści płynące z karmienia piersią dla dziecka. W związku z tym zaleca się czasowe wstrzymanie karmienia piersią do czasu zakończenia terapii i wyeliminowania substancji leczniczej z organizmu mamy i/lub osiągniecia we krwi kobiety niskich stężeń danej substancji leczniczej.

Do kategorii substancji leczniczych prawdopodobnie kompatybilnych z karmieniem piersią zaliczane są substancje lecznicze, dla których brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji lub dane te są ograniczone. Ale dostępne publikacje/doniesienia sugerują, że te substancje lecznicze nie stanowią ryzyka dla dziecka karmionego piersią.

Do kategorii substancji leczniczych potencjalnie toksycznych zaliczane są substancje lecznicze, dla których brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji lub dane te są ograniczone. Właściwości substancji leczniczych wskazują, że mogą one stanowić ryzyko dla dziecka karmionego piersią. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych nie zaleca się karmienia piersią.

Do kategorii substancji leczniczych potencjalnie toksycznych dla matki zaliczane są substancje lecznicze, dla których brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji lub dane te są ograniczone. Właściwości substancji leczniczych wskazują, że mogą one stanowić ryzyko utraty witamin lub składników odżywczych przez organizm matki. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych nie zaleca się karmienia piersią.

Do kategorii substancji leczniczych przeciwwskazanych w okresie karmienia piersią zalicza się substancje lecznicze, dla których, dostępne dane, wskazują na możliwe poważne działania niepożądane u dziecka karmionego piersią. Karmienie piersią jest przeciwwskazane w przypadku konieczności przyjmowania tych leków przez mamę karmiącą.

Klasyfikacja wg e-lactancia.org

Zgodnie z klasyfikacją opisaną na portalu www.lactacia.org substancje lecznicze, w zależności od ich bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji, klasyfikowane są do następujących kategorii/grup.

  • substancji leczniczych określanych VERY LOW RISK
  • substancji leczniczych określanych LOW RISK PROBABLE
  • substancji leczniczych określanych HIGH RISK PROBABLE
  • substancji leczniczych określanych VERY HIGH RISK

 

Do kategorii VERY LOW RISK zaliczane są substancje lecznicze określane jako kompatybilne z karmieniem piersią, których stosowanie nie stanowi ryzyka dla dziecka karmionego piersią i dla procesu laktacji. Przynależność substancji leczniczych do tej kategorii została określona na podstawie publikacji naukowych a ich stosowanie jest bezpieczne.

 

Do kategorii LOW RISK PROBABLE zaliczane są substancje lecznicze określane jako umiarkowanie bezpieczne w czasie karmienia piersią. Autorzy tej klasyfikacji uważają, że substancje lecznicze zaliczane do tej grupy mogą powodować łagodne działania niepożądane u dziecka karmionego piersią lub mogą w niewielkim stopniu wpływać na proces laktacji. Niestety w przypadku substancji leczniczych zaliczanych do tej grupy, ilość danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji jest ograniczona lub jest ich brak natomiast właściwości substancji leczniczej wskazują na niewielkie ryzyko działań niepożądanych dla procesu laktacji i dla dziecka karmionego piersią. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych konieczne jest przeanalizowanie dodatkowych kwestii takich jak wiek dziecka, dawkę, synchronizację z karmieniem piersią, czas trwania terapii, ewentualną zamianę leku na bardziej bezpieczny oraz konieczne jest monitorowanie stanu dziecka.

 

Do kategorii HIGH RISK PROBABLE zaliczane są substancje lecznicze określane jako mało bezpieczne w okresie karmienia piersią. Autorzy tej klasyfikacji uważają, że substancje lecznicze zaliczane do tej grupy mogą powodować umiarkowane i poważne działania niepożądane u dziecka karmionego piersią lub mogą wpływać na proces laktacji. W przypadku substancji leczniczych zaliczanych do tej grupy, istnieją doniesienia naukowe na ten temat i/lub właściwości substancji leczniczej wskazują na ryzyko działań niepożądanych dla procesu laktacji i dla dziecka karmionego piersią. Przy stosowaniu tych substancji leczniczych konieczne jest określenie stosunku korzyści do ryzyka wynikającego ze stosowania takiej substancji leczniczej. Jeżeli to możliwe warto zamienić lek na bezpieczniejszą alternatywę. Ponadto należy przeanalizować dodatkowe kwestii takie jak wiek dziecka, dawkę, synchronizację z karmieniem piersią, czas trwania terapii. Konieczne jest monitorowanie stanu dziecka i procesu laktacji.

 

Do kategorii VERY HIGH RISK zaliczane są substancje lecznicze określane jako niezalecane w czasie karmienia piersią. Konieczne jest wybranie bezpieczniejszej alternatywy lub przerwanie karmienia piersią. Dostępne dane naukowe jak również informacje dotyczące właściwości substancji leczniczych wskazują na wysokie ryzyko/prawdopodobieństwo działań niepożądanych na dziecko karmione piersią i na proces laktacji. Substancje lecznicze zaliczane do tej grupy są przeciwwskazane w czasie karmienia piersią i w związku z tym konieczna jest zamiana leku na bezpieczniejszy. Jeżeli to jest niemożliwe konieczne jest przerwanie (czasowe lub całkowite) laktacji.3

Sposób leczenia, dawki i decyzję o leczeniu oraz karmieniu zawsze podejmuje lekarz i należy się stosować do jego zaleceń. Najlepsze leczenie jest spersonalizowane dla każdego pacjenta i dlatego warto już w ciąży przedyskutować ze swoim lekarzem leczenie planowane na okres laktacji. 

Niedawno opublikowane badania pokazały, że karmienie piersią u zdrowych kobiet może zmniejszać ryzyko pojawienia się choroby. Im dłużej karmione jest dziecko piersią tym mniejsze ryzyko zachorowania dla mamy4.

  1. Definitive childlessness in women with multiple sclerosis: a multicenter study. Ferraro D, Simone AM, Adani G, Vitetta F, Mauri C, Strumia S, Senesi C, Curti E, Baldi E, Santangelo M, Montepietra S, Immovilli P, Guareschi A, Neri W, Granella F, Caniatti L, Tola MR, Motti L, Pesci I, Montanari E, Sola P. Neurol Sci. 2017 Aug;38(8):1453-1459. doi: 10.1007/s10072-017-2999-1. Epub 2017 May 24.
  2. Hellwig K, Rockhoff M, Herbstritt S, Borisow N, Haghikia A, Elias-Hamp B, Menck S, Gold R, Langer-Gould A. Exclusive Breastfeeding and the Effect on Postpartum Multiple Sclerosis Relapses. JAMA Neurol. 2015;72(10):1132–1138. doi:10.1001/jamaneurol.2015.1806

    Multiple Sclerosis Program, UCLA Department of NeurologyDavid Geffen School of Medicine, University of Los AngelesLos AngelesUSA

    Breastfeeding and multiple sclerosis relapses: a meta-analysis Julia Pakpoor • Giulio Disanto • Melanie V. Lacey • Kerstin Hellwig • Gavin Giovannoni • Sreeram V. Ramagopalan, J Neurol (2012) 259:2246–2248; DOI 10.1007/s00415-012-6553-z

    Family planning, pregnancy and breastfeeding in multiple sclerosisn Trygve Holmøy, Øivind Torkildsen

  3. Bibliografia:

    1. Medications and Mothers’ Milk, T.W. Hale, H.E. Rowe, Springer Co. 2016
    2. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Lippincott Williams and Wilkins, 2017
    3. e-lactancia.org
    4. Breastfeeding, ovulatory years, and risk of multiple sclerosis. Langer-Gould A, Smith JB, Hellwig K, Gonzales E, Haraszti S, Koebnick C, Xiang A. Neurology. 2017 Aug 8;89(6):563-569. doi: 10.1212/WNL.0000000000004207. Epub 2017 Jul 1

Nazywam się Agata. Hafija.pl to najlepszy mainstreamowy blog o rodzicielstwie bliskości i karmieniu piersią.

6 komentarzy

  • Anka
    16 sierpnia 2017 at 20:01

    Od 3 lat choruje na SM, niecaly rok temu zostalam najszcześliwszą na swiecie mamą karmiąca swojego pączusia juz 11 msc. Przez cala ciążę i teraz jest spokój, rzutów brak… nie jestem objeta zadnym leczeniem. Moze to glupie ale mam poczucie, ze moje dziecko i nasze cycusiowanie to najlepsze lekarstwo… a dobra kondycja psychiczna i pozytywne nastawienie to podstawa w tej chorobie.

  • Dominika
    16 sierpnia 2017 at 21:01

    Czy badanie z kontrastem w celu zbadania pod katem tej choroby jest przeciwwskazaniem do karmienia? znam taki przypdek w ktorym matka musiala w ciagu 10minut zdecydowac czy chce karmic dalej czy chce sie dowiedziec czy jest chora. .zastanawia mnie czy sluszne bylo to porzucenie karmienia?

  • SMerf
    17 sierpnia 2017 at 06:31

    Choruję na SM i rzeczywiscie wszechobecne straszenie może mocno przeszkodzic w planowaniu dziecka. No bo kto o zdrowych zmysłach swiadomie zdecyduje się na pogorszenie swojego stanu. Wzroku, słuchu, możliwości chodzenia, mowienia i myslenia…ale powiem szczerze, ze jeslu glowa jest nastawiona pozytywnie, to i cialo za tym pojdzie. Karmie corke 12 m-cy. Pierwotnie na lekach powinnam byc od 9. Chodzilam po lekarzach i pisalam do najwiekszych guru od laktacji czy neurologii, zeby dowiedziec się konkretnie co oznacza L3 i czy warto podejmowac ryzyko. Wysoce nieprawdopodobne byloby zeby składniki leku ze wzgledu na swoje wlasciwosci przeniknely do mleka, ale….nie sprawdzono tego nigdy i nigdzie. No to kto narazilby zdrowie swojego dziecka? Moj neurolog powiedzial,ze skoro tak mi zalezy na karmieniu, mogę jeszcze chwile pokarmic a leczyc sie za pol roku…
    Ten czas minął i mimo nagonki na mnie,ze juz dalam dziecku duzo,teraz czas na mnie, wciaz wewnetrznie czuje ze to jeszcze nie ten moment.
    Powiem Wam, lekarze nie zglebiaja tematu w Pl. Jezdza na konferencje do stanow, tam slysza o terapiach podczas kp, ale wracajac do PL przestają widzieć sens. No bo przeciez kp w oczach lekarzy to jakas dziwna moda, ktora w XXI wieku wyglada dla nich zabwnie.
    A dziecku potrzebna jest zdrowa i sprawna mama. Teraz mieszanki sa skladem z blizone albo i lepsze niz mleko mamy. Niekyore mamy w ogole nie kp. I och dzieci sa zdrowe. Mozna zbudowac wiez karmiac butelka.
    Mysle, ze tak czesto slyszalam te argumenty,ze moge mowic je od tyłu. Dlatego aiwdzimy sobie tu w pokoju daleko od wszystkich i czekamy co to bedzie karmiąc się piersią i dbając o swoje zdrowie na wiele innych sposobów :))

  • Kasia
    18 sierpnia 2017 at 12:38

    Wow, super artykuł! Bardzo rzetelny i bogaty w przydatne informacje 🙂

  • anka
    28 sierpnia 2017 at 18:42

    Bardzo długo czekałam na tak ciekawy post o chorobie, która mnie męczy, bardzo dziękuje 🙂

  • Kam
    12 września 2017 at 11:34

    Dziękuję za ten artykuł. U nas podobnie od 2 lat mam zdiagnozowane sm. Nie piszę ze choruje ponieważ wystąpił tylko jeden rzut a czuje się ok. Jeszcze nie jestem w stanie stwierdzić czy zmęczenie to objaw sm czy zwykłe zmęczenie. Natomiast jak czuje się tak jakby mi ktoś wyjął baterie to wtedy wiem ze to może być sm . Cała ciaże dobrze się czułam i teraz karmie 10tyg i nie czuje objawów choroby. Mam nadzieje ze ten stan będzie trwał jak najdłużej.

skomentuj

Gdzie będę niebawem

  1. Warszawa | Świętuj z nami 1. urodziny milk & love!

    Listopad 22 @ 11:00 - 15:00
  2. Warszawa | karmienie piersią od A do Z

    Listopad 24 @ 10:00 - 12:00
  3. Warszawa | Odstawienie od piersi

    Listopad 24 @ 12:30 - 14:30
  4. Lublin | Dzień Bobasa 27-11-17

    Listopad 27 @ 10:00 - 15:00
  5. Bielsko-Biała | Karmienie od A do Z / Odstawienie od piersi

    Grudzień 13 - Grudzień 14

Pobierz darmowy e-book