Jak nie zabić dziecka piersią?

Dzisiaj zajmiemy się bardzo ważnym i palącym tematem, jakim jest zagłodzenie dziecka piersią. Wbrew obiegowej i medialnej opinii – nie jest wcale prosto zagłodzić dziecko mlekiem matki.

Ponieważ dokarmianie wszystkich dzieci rutynowo, żeby przypadkiem nie pomarły z głodu, jest jak zakładanie gipsu na rękę z powodu złamanego paznokcia, to dzisiaj pomyślałam, że zaoferuję wam ściągawkę z tego jak wstępnie rozpoznać czy aby nasze dziecko nie jest zagłodzone/wygłodniałe.

Pierwszą rzeczą jaką musicie znać to są oznaki prawidłowego karmienia piersią. Znajdziecie je na grafice numer 1:

Uwaga – PDFy mają duże rozmiary!

PŁACZ – to jest istotne!

Dziecko, które cały czas płacze, dziecko, które nie ssie piersi spokojnie, karmienie które budzi niepokój powinno być skonsultowane ze specjalistą. Oczywiście dzieci mogą grymasić jak to dzieci, ale dzieci głodne, które płaczą z głodu – umówmy się – nie grymaszą, nie mają kolek, nie marudzą, tylko wyją jak alarm pożarowy.

Dziecko, które nie najada się w sposób zagrażający jego zdrowiu i życiu po pewnym czasie przestaje płakać, przestaje być aktywne, przestaje zgłaszać się do piersi, przestaje mieć siłę na ssanie piersi.

Dlatego tak istotne jest żeby znać wskaźniki skutecznego karmienia. Poniżej znajduje się grafika, która opisuje te wskaźniki.

Uwaga – PDFy mają duże rozmiary!

(UWAGA Niespodzianka: dzieci robią często, z resztą jak dorośli, kupkę i siku na raz, czyli to nie ma być tak, że zawsze kupa i siku w osobnych pieluszkach 😉 )

Przewodnik po prawidłowych przyrostach:

Jak zapobiegać odwodnieniu u dziecka karmionego piersią?

Przede wszystkim należy znać objawy nieefektywnego karmienia i spowodowanego nim odwodnienia. Jeżeli wskaźniki karmienia piersią nie są zachowane, jeżeli występują poniższe objawy¹:

• dziecko nie robi kupki a pieluszki nie są mokre jak w schemacie wskaźników skutecznego karmienia
• Dziecko nie przybiera na wadze
• dziecko ma zapadnięte ciemiączko
• dziecko ma suchą śluzówkę ust
• dziecko jest ospałe, apatyczne, trudno je dobudzić, w skrajnych przypadkach dziecko jest półprzytomne lub nieprzytomne
• utrzymuje się długo żółtaczka

to należy jak najszybciej szukać pomocy medycznej dla dziecka.

Niewystarczające karmienia piersią, takie które może stwarzać ryzyko „zagłodzenia” dziecka powodowane jest najczęściej:

• nieprawidłową techniką karmienia piersią
• krótkimi i rzadkimi karmieniami
• karmieniami według zegarka a nie na żądanie
• chorobami matki / dziecka

Przy nieefektywnym karmieniu w ciągu kilku dni może dojść do odwodnienia i zagrażającego życiu wzrostu poziomu sodu w surowicy dziecka

Naprawdę wymaga to wielkiej „sztuki” ze strony opieki okołoporodowej żeby nie zauważyć, że z dzieckiem jest coś nie tak, a karmienie  piersią „nie działa”.

Przy takim wydarzeniu pojawić się może hiperbilirubinemia, niewydolność nerek, podwyższenie enzymów wątrobowych, krwotoki, zakrzepice, drgawki, wylewy i w końcu śmierć mózgu.

 Czynnikami ryzyka odwodnienia u noworodka są:

• poród przez cesarskie cięcie
• opóźniona inicjacja karmienia piersią
• słabe lub niepojawiające się oznaki głodu (patrz infografika)
• korzystanie z nakładek silikonowych
• rzadkie karmienie

Oh wait! To nie samo karmienie w sobie powoduje odwodnienia i śmierci…? No nie!

Najważniejszym wskaźnikiem jest WAGA! Tak – nieefektywnie karmienie skutkuje spadkiem na wadze. Kiedy spadek wagi nie zatrzymuje się po porodzie na 7% utracie masy ciała dziecka, to należy konieczne skonsultować się ze specjalistą (patrz infografika).  Dziecko powinno od 7% zacząć odbijać i w 10-14 dniu życia wrócić do wagi urodzeniowej.

Tam gdzie kontrola wagi dziecka i wsparcie laktacyjne jest prawidłowo prowadzone, tam ryzyko zagłodzenia dziecka jest wyjątkowo niskie. Tak,  podawanie mleka sztucznego rutynowo na wszelki wypadek nie ratuje dzieci. Opieka nad dziećmi i matkami ratuje dzieci. Rutynowo dzieci się nie dokarmia, bo jakby człowiek wiedział, że się przewróci, to by się położył.  Równie dobrze możemy wszystkie ciężarne położyć się od pierwszego miesiąca do łóżka, bo ciąża może okazać się zagrożona, więc na wszelki wypadek leżmy… co za bzdura.

Napędzać paranoję może niepotrzebne dokarmianie dzieci w szpitalach, kiedy spadek wagi dziecka jest w granicach normy. Otóż FIZJOLOGIĄ – ergo NORMĄ u dzieci jest spadek wagi. Spowodowany  jest on utratą płynów z organizmu dziecka, które gromadzą się jak dziecko jest w łonie matki. Do 7% utraty wagi, czasem do 10% jest w granicach luźnej normy. Tak jak znajdziecie na infografice, po przekroczeniu 7%, wyższe spadki powinny być już MONITOROWANE. Monitorowanie zdrowia dziecka i pomoc w karmieniu, nie oznacza dokarmiania mlekiem sztucznym. Od spadku wagi fizjologicznie, do śmierci mózgu droga niezwykle daleka. Mogę powiedzieć, że prawie wszystkie dzieci przeżywają fizjologiczny spadek wagi… i żyją. Nie umierają. Słowo!

Żeby uniknąć śmierci dziecka z zagłodzenia i zbędnego dokarmiania… trzeba znać wskaźniki skutecznego karmienia i mieć wiedzę na temat normalnego spadku wagi dziecka (patrzy infografika).

Przypadki pojawienia się odwodnienia niemowląt jak pokazało jedno z badań wynosi „oszałamiające” 1,8%.  To jest wystąpienie tego zjawiska². A teraz co do śmierci…

W 3 grupach dzieci badanych, które były odwodnione i zostało przekroczone stężenie Sodu we krwi (powyżej 150 mmol/l) było:

• grupa 1 – 55 dzieci (stężenie sodu we krwi: 150-160 mmol.L),
• grupa 2 – 23 dzieci(stężenie sodu we krwi: 161-170 mmol.L),
• grupa trzecia – 3 dzieci (stężenie sodu we krwi: 171-189 mmol.L)

umieralność była następująca:

• grupa 1 – 3,6%,
• grupa 2 – 17,3%
• grupa 3 – 66,6%

Tak więc, nie tylko najpierw trzeba się załapać na te 1,8% odwodnionych i niedożywionych dzieci, potem jeszcze trzeba wbić się w kolejny odsetek dzieci, które faktycznie umrą.

Żeby było jasne:

W pierwszej grupie śmiertelność wyniosła 1,98 dziecka, w drugiej 3,9 dziecka w trzeciej 1,99 dziecka (faktycznie umarło 2, 4 i 2 dzieci w poszczególnych grupach, bo jak wiemy dzieci nie dzielą się na ułamki).

Czyli 8 dzieci z grupy: 81 przypadków odwodnienia, i na 4280 urodzonych dzieci, które wzięły udział w badaniu umarło.

Tak więc śmierć z odwodnienia i niedożywienia piersią grozi zatrważającej liczbie ok. 0,18% zdrowych dzieci i ok. 9,9% dzieci odwodnionych.

Oczywiście to jest matematyka, a nie życie prawdziwe. Chcę jednak pokazać „skalę” problemu. Dokarmianie rutynowe dzieci przy takiej skali jest najzwyczajniej głupotą.

I jeszcze na koniec dwa case studies – czyli dwa przypadki opisane w literaturze³, z których naukowcy wyciągneli wniosek, że:

Odwodnianiu można zapobiec dzięki uważnej ocenie karmienia piersią i dobrej opiece po narodzinach, która pozwoli wykryć pojawiającą się nietypową utratę wagi. Badanie tkanek piersi w okresie przedporodowym oraz wsparcie i doradztwo laktacyjne dla mam mogą zmniejszyć częstość ich występowania.

Czy muszę dodawać, że te wnioski zostały wyciągnięte przez osoby BEZ konfliktu interesów? 😉

A teraz czy możemy już teraz porozmawiać np. o śmierci spowodowanej Martwiczym Zapaleniem Jelit, która dotyka 12% wcześniaków o wadze poniżej 1500 g i zabija ok. 30% do 50% z nich, a którego ryzyko zmniejsza karmienie piersią⁴?

1. Charts for Weight Loss to Detect Hypernatremic Dehydration and Prevent Formula Supplementing Paula van Dommelen, PhD, Suzanne Boer, MSc, Sevim Unal, PhD, and Jacobus P. van Wouwe, PhD
2. What Is the Safe Approach for Neonatal Hypernatremic Dehydration? A Retrospective Study From a Neonatal Intensive Care Unit Fatih Bolat, MD,* Mehmet Burhan Of laz, MD,Þ Ahmet Sami Gu¨ven, MD,þ Go¨ktu? O¨zdemir, MD,§ Demet Alaygut, MD,|| Melih Timuc¸in Do?an, MD,§ Fu¨sun Dilara l˙c¸a?asıo?lu, MD,þ O¨ mer Cevit, MD,§ and Asım Gu¨ltekin, MD*
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5583917/
4. Gephart SM, McGrath JM, Effken JA, Halpern MD. Necrotizing Enterocolitis Risk: State of the Science. Advances in Neonatal Care. 2012;12(2):77-89. doi:10.1097/ANC.0b013e31824cee94 Mortality and Management of Surgical Necrotizing Enterocolitis in Very Low Birth Weight Neonates: A Prospective Cohort Study  Original Research Article

   Journal of the American College of Surgeons, Volume 218, Issue 6, June 2014, Pages 1148-1155 Melissa A. Hull, , Jeremy G. Fisher, , Ivan M. Gutierrez, , Brian A. Jones, , Kuang Horng Kang, , Michael Kenny, , David Zurakowski, , Biren P. Modi, , Jeffrey D. Horbar, , Tom Jaksic,   View Abstract.