22 listopada 2016 roku ONZ wydało oświadczenie, w którym zwróciło uwagę na to, że karmienie piersią jest elementarną częścią praw człowieka – matki i dziecka1.
Nie oznacza to wcale, że matki powinny karmić piersią dzieci, ale to że nikt nie może naruszać prawa kobiety i dziecka do karmienia piersią.
ONZ zaapelowało o to, żeby chronić matki przed dyskryminacją i wykluczeniem z przestrzeni publicznej, żeby zapobiegać i chronić przed nieodpowiednim i mylącym przekazem płynącym od podmiotów nieprzestrzegających kodeksu WHO, żeby chronić matki karmiące w miejscach pracy i w sferze rodziny.
Dlaczego?
Karmienie piersią nie jest zadaniem, ani ciężarem spoczywającym na jednej osobie – matce. Wskaźniki karmienia piersią, ich stałe spadki, problemy z edukacją i dostępem do wsparcia laktacyjnego, to odpowiedzialność całego społeczeństwa.
UNICEF w raporcie „From the first hor of life”2 informuje: „ Wiemy, że zarówno w krajach bogatych i biednych, karmienie piersią ratuje życie i daje dzieciom „najlepszy start”. Podkreśla się, że karmienie piersią ze względu na swój ogromny potencjał zdrowotny i ekonomiczny jest jednym z kluczowych elementów zrównoważonego rozwoju.
Karmienie piersią w świetle powyższego wymaga wsparcia i ochrony na wielu poziomach:
- wsparcie rządowe – czyli budowanie przepisów prawa i polityki, które tworzą przyjazne środowisko do karmienia piersią. Wszelkie formy przepisów prawa, które chronią matki karmiące piersią i ich dzieci przed niestosowną reklamą, dyskryminacją i wykluczeniem, wspierają matki karmiące aktywne zawodowo i matki karmiące, które opiekują się dziećmi.
- system medycznej opieki nad matką i dzieckiem – wyedukowany personel, który promuje i wspiera karmienie piersią, przekazując aktualną wiedzę naukową na temat karmienia piersią, jest obecny i nie ocenia, a pomaga, system, który tworzy miejsca do odciągania i przechowywania pokarmu w placówkach służby zdrowia – szczególnie szpitalach, wspiera mamy karmiące dzieci z problemami zdrowotnymi lub mamy, które same mają problemy ze zdrowiem. System medycznej opieki, który w każdej specjalizacji jest przychylny karmieniu piersią, nie tylko na oddziale noworodkowym, ale też u dentysty, kardiologa, fizjoterapeuty i na pobraniu cytologii. Wprowadzenie Inicjatywy Szpital Przyjazny Dziecku, dostęp do specjalistycznej porady laktacyjnej.
- miejsca pracy – wspierające i pomagające w łączeniu macierzyństwa z aktywnością zawodową, oferujące przestrzeń do odciągania i przechowywania pokarmu, które tworzą wewnętrzną politykę sprzyjającą włączeniu matek karmiących do sfery aktywności zawodowej i budowaniu atmosfery akceptacji karmienia piersią, powstawanie placówek opieki nad dziećmi, w których karmienie piersią nie jest uważane za dziwaczne.
- Rodzina i najbliżsi matki karmiącej – o tym pisałam już wcześniej np. TU i TU
- Społeczeństwo – otoczenie matki może być przyjazne lub wrogie, jeżeli w otoczeniu matki karmiącej jest atmosfera sprzyjająca swobodnemu karmieniu piersią, jeżeli matki w społeczności nie są stygmatyzowane, wykluczane i poddawane ostracyzmowi, to wtedy społeczeństwo ma swój wkład w zrównoważony rozwój. Wielki wpływ na to społeczeństwo ma to, jak na karmienie piersią patrzy otoczenie rodzinne i jak jest traktowane przez służbę zdrowia. Na społeczny odbiór karmienia piersią wpływa także reklama mleka sztucznego oraz działania w mediach społecznościowych, szczególnie te które działają na niekorzyść karmienia piersią, wywołują niezdrowe sensacje, które zbijają kliki i burzę w komentarzach. Agresja w Internecie wokół matek karmiących jest przejawem braku tego wsparcia w społeczeństwie.
A w Polsce?
No cóż, ja mam niestety stosunek delikatnie mówiąc chłodny jeżeli chodzi o pozytywne doświadczenia.
W raporcie Femaltiker i Cent
rum Nauki o Laktacji 2016 „Czy Polska jest krajem przyjaznym matkom karmiącym” można znaleźć kilka ciekawych informacji na ten temat.
„Zaskakująco duża część respondentek nie otrzymała od lekarza pediatry informacji dotyczących korzyści wynikających z karmienia piersią. Można więc przyjąć, że kobiety czerpiące wiedzę przede wszystkim z fachowych porad lekarskich w dalszym ciągu pozostawione są bez istotnych informacji i danych wskazujących na przewagę naturalnego karmienia nad innymi sposobami odżywiania dzieci.”
Według raportu 43% lekarzy zaleca dietę eliminacyjną w okresie karmienia piersią. Prawie połowa! Raport podkreśla że lekarze zachęcają do karmienia piersią ale… nie przekazują wiedzy! Czyli nie podają stosownych informacji dlaczego warto karmić piersią.
Raport pokazał, że mimo iż kobiety mogą w placówkach służby zdrowia karmić swobodnie piersią, to częściej niż materiały wspierające karmienie piersią znajdowały się w tych miejscach materiały reklamowe producentów mieszankę czy butelki. Mało tego – pediatrzy tylko niewielką liczbę matek odsyłają do specjalistów jak pojawia się problem z laktacją – najczęściej zalecają podanie mleka modyfikowanego.
Tylko 36% lekarzy przy problemach z karmieniem piersią przeprowadza dokładny wywiad procesu karmienia piersią. Brak systemowej pomocy karmienia piersią jest widoczny zarówno w omawianym raporcie jak i w moich doświadczeniach. Nie jest to chyba już żadną tajemnicą. Większość kobiet które przebywały z dziećmi w szpitalach mogła karmić piersią i większość miała ku temu warunki. Raport podkreśla jednak, że „Wsparcie personelu ma charakter biernego przyzwolenia” a nie wsparcia czy zachęty
Tylko 35% kobiet czuje w Polsce pozytywne wsparcie dla karmienia piersią w miejscu pracy, a 74% respondentek powiedziało, że niekorzystne nastawienie pracodawcy jest częstym powodem rezygnacji z karmienia piersią. Raport podkreśla, że „polscy pracodawcy respektują prawne regulacje czasu pracy karmiących matek. Pracodawcy okazali się elastyczni jeśli chodzi o wykorzystywanie przerw na karmienie.”
Kiedy ja spojrzę na mamę karmiącą w przestrzeni publicznej, to jej po prostu nie widzę, a rozmowa o niej wzbudza naprawdę niezdrowe emocje. Niestety zauważam społeczne przyzwolenie na wykluczanie kobiet z tej sfery.
Czy Polska jest gotowa na mamy karmiące piersią?
Nie jestem przekonana. Jeszcze dużo pracy przed nami…
Wpis powstał we współpracy z marką Femaltiker
Komentarze