Schemat rozszerzania diety dziecka 2014 oraz nowe produkty w diecie dziecka
cz. 1 zalecenia ogólne


Post ten to wyciąg zaleceń na podstawie: Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci opublikowane w STANDARDY MEDYCZNE/PEDIATRIA  2014

Ze strony dziecka przeciwwskazaniami do karmienia naturalnego  jest;

  • klasyczna galaktozemia
  • wrodzony niedobór laktazy – opisanych przypadków jest kilkadziesiąt. Szansa, że nas to „trafi” jest praktycznie żadna

U matki przeciwwskazaniami są:

  • czynna gruźlica nieleczona
  • zakażenie HIV
  • zakażenie HTLV-1 – i HTLV-2
  • i przyjmowanie niektórych leków

Natomiast nie są przeciwwskazaniami:

  • choroba infekcyjna nawet ostra
  • WZW A ani B ani C (o ile nie występuje HIV)
  • CMV
  • Opryszczka o ile nie obejmuje brodawki (karmimy w tedy z drugiej)
  • zakażenie wirusem Epsteina i Barr u matki
  • stan zapalny piersi
  • popękanie brodawki
  • żółtaczka ani wczesna ANI PÓŹNA (!) – uczulam, bo lekarze często robią matkom wtedy test karencji – tego się nie robi w domu tylko ewentualnie „starą szkołą” kiedy stan dziecka zmusza do hospitalizacji, a wyniki badań przekraczają górne normy. Test karencji nie trwa 1, 2, 3 dni tylko max 12 godzin. Przeczytacie o tym o tu:
Czy noworodka z nasiloną żółtaczką noworodkową (hiperbilirubinemią wolną) należy odstawić od piersi? 

od miejsca: „Kwestionuje się wartość diagnostyczno-leczniczą testu karencji (…)” artykuł autorstwa m.in. M. Nehring-Gugulskiej

i tu:

Przeciwwskazania

W przypadku żółtaczki późnej test karencji nie jest obecnie zalecany.”

  • fenyloketonuria „(niemowlę musi dodatkowo otrzymywać mleko ubogofenyloalaninowe; wykazano, że dzieci karmione piersią rozwijają się lepiej niż żywione wyłącznie mlekiem ubogofenyloalaninowym).” 1

 

Zaleca się, żeby dzieci były karmione tylko mlekiem mamy przez pierwsze sześć miesięcy, a minimum cztery i w tym czasie nie otrzymywały ani wody, ani soczków, ani przecierów, ani mieszanki. Zalecenia dopuszczają możliwość wcześniejszego podania nowych produktów u dzieci z niskim żelazem. Ja o żelazo polecam zadbać już w ciąży:

Przeczytaj o żelazie u dzieci karmionych piersią

Zalecenia wskazują na brak górnej granicy karmienia piersią, i podkreślają, że po dwunastu miesiącach karmienie powinno być kontynuowane tak długo jak mama i dziecko sobie tego życzą. 

Ciekawostką  jest dla mnie fragment o mleku modyfikowanym, które mówi o tym, że każde mleko modyfikowane  jest w sumie takie samo pod kątem składu, ponieważ skład ten jest ściśle reguowany, a regulacje te dopuszczają niewielką suplementację mleka, jeżeli taki dodatek do mleka modyfikowanego jest udokumentowany jako BEZPIECZNY (trzeba dokumentować bezpieczeństwo nowych składników mleka, a nie korzyści z niego w mleku – to ogromna różnica, warto więc się zastanowić czy dodatki do mleka są tam dla autentycznej korzyści jeżeli: „Wyniki aktualnego (2014) przeglądu systematycznego dokumentują brak jednoznacznych korzyści płynących z suplementacji pro/prebiotykami (podobne jest stanowisko Komitetu Żywienia ESPGHAN19 oraz AAP20), nukleotydami, cholesterolem, β-palmitynianiem, olejem palmowym lub selenem”. 2 – tak do dyskusji  w sprawie reklam w których tyle się mówi o probiotykach „jak od mamy” w mleku z puszki – a korzyści z nich… brakNa podstawie wyników wspomnianego wcześniej przeglądu systematycznego stwierdzono, że stosowanie mleka wzbogacanego długołańcuchowymi wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi w porównaniu ze stosowaniem standardowego produktu zastępującego mleko kobiece nie przynosi jednoznacznych korzyści.3)

Zalecenia potwierdzają, że opóźnienie wprowadzenia produktów alergizujących do diety dziecka nie obniża skłonności do alergii. Produktami tymi są: mleko krowie, jaja, orzeszki ziemne, inne orzechy, ryby i owoce morza.

Według ESPGHAN gluten należy wprowadzić ani nie za późno ani nie za wcześnie. Najważniejsze jest jego wprowadzenie pod osłoną mleka mamy między 4 m.ż., a 7 m.ż. O glutenie pisałam tutaj:  gluten

Mleko krowie należy wprowadzić najwcześniejszej w 12 m.ż. dziecka i nie przekraczać podawania w ilości 500 ml dziennie, kozie i owcze należy także wprowadzić najwcześniej po 12 m.ż. 

Produkty mleko typu junior?  „(…)według aktualnego (2013) stanowiska EFSA nie są niezbędne do prawidłowego żywienia w tej grupie [u dzieci w 1.-3. r.ż.] wiekowej i nie mają przewagi nad innymi produktami zawartymi w normalnej diecie spełniającej podstawowe wymagania żywieniowe małych dzieci”4

Jajko – już nie oddzielamy żółtka od białka, ani nie wyliczamy żółtek, białek na połówkii ćwiartki – nie ma dowodów na zasadność opóźniania podawania białka ani u dzieci z rodzin niealergicznych jak i u dzieci z rodzin alergicznych.

Sól i cukier – unikamy w pierwszym roku życia – nie podajemy wcale

Nie podajemy dziecku miodu do ukończenia 12 m. ż.chyba że przetrwalniki zostały inaktywowane za pomocą wysokociśnieniowych i wysokotemperaturowych metod  przemysłowych. Spożywanie miodu przez starsze niemowlęta i dzieci jest bezpieczne.5

Woda – stanowisko jest nastepujące – do 6 m.ż. mleko zapewnia wystarczającą podaż płynów dziecku. Następnie wybieramy wody źródlane albo niskozmineralizowane, niskosodowe, niskosiarczanowe. Na wodzie mineralnej nie gotujemy dziecku posiłków.

Soki nie służą do gaszenia pragnienia i nie mogą zastępować wody u dzieci poniżej 12 m.ż. Nie wolno podawać dziecku poniżej 5 m.ż. soków ponieważ zmniejsza to przyjmowanie mleka matki lub mleka zastępczego, które są źródłem składników odżywczych. Sok nie pełni takiej roli.

Dzieci na piersi powinny otrzymywać soki najwcześniej w siódmym miesiącu. Dzienna porcja soku nie powinna przekraczać 150 ml/dziennie. (Precz z soczkami marchewkowymi od 3 miesiąca, że niby dla zdrowia!)

Mięso – powinno być wprowadzane wcześnie – około 6 miesiąca u dzieci karmionych piersią przy czym wybór gatunku mięsa należy już do rodzica – nie ma to znaczenia. Jedynym ważnym elementem jest pochodzenie mięsa. 

Ryby należy wprowadzać stopniowo, dziecko powinno otrzymywać rybę 1-2 razy tygodniowo. Należy wybierać ryby z małą zawartością rtęci. Dokładną listę ryb bezpiecznych z niskim stężeniem rtęci znajdziecie tutaj: Jaką rybę wybrać dla dziecka

Niemowlęta karmione piersią nie musza mieć suplementowanych DHA. „Aby zapewnić właściwe stężenie DHA w mleku (minimalna podaż 100 mg/d), matka karmiąca powinna przyjmować dodatkowo minimum 200 mg DHA dziennie, a w przypadku małego spożycia ryb nawet 400-600 mg DHA dziennie” 6a co ciekawe: „jednak większość mieszanek zawiera mniejsze niż rekomendowane przez EFSA ilości DHA„[note]j.w.[/note]

Polskie wytyczne zalecają suplementację witaminy D niezależnie czy dziecko jest karmione piersią czy sztucznie (!).

  • 400 IU/d w pierwszych 6. m.ż.
  • 400-600 IU/d pomiędzy 6. a 12. m.ż. – po konsultacji z lekarzem dobiera się odpowiednią dawkę. 7

Zalecenia uwzględniają suplementację witaminą K do 6 mies. życia.

Żelazo nie jest zalecane do suplementacji u dzieci zdrowych  i urodzonych o czasie w populacji gdzie częstość występowania niedokrwistości z niedoboru żelaza jest mała”

W następnym odcinku: nowy schemat rozszerzania diety dzieci karmionych piersią.

Postu tego nie należy traktować jako i porady medycznej, żywieniowej ani laktacyjnej w razie wątpliwości należy udać się do lekarza lub specjalisty.

  1. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci opublikowane w STANDARDY MEDYCZNE/PEDIATRIA  2014
  2. j.w.
  3. j.w.
  4. j.w.
  5. j.w.
  6. j.w.
  7. j.w.
Hafija

Nazywam się Agata. Hafija.pl to najlepszy mainstreamowy blog o karmieniu piersią.

31 komentarzy

  • mama-dietetyk
    20 lipca 2014 at 18:36

    Szkoda, że nie było tego jakieś 11 miesięcy temu. Tydzień po porodzie trafiłam z córką do szpitala, bo miała żółtaczkę, nie jakąś wysoką, ale na tyle, że zabrali nas do szpitala i niestety przez 2 dni nie mogłam Jej karmić piersią. Morze łez tam wylałyśmy, ja bo nie mogłam karmić i ze strachu, że nasza przygoda z karmieniem się skończy, a Ona bo nie chciała mm. Najlepsze jest to, że ze wszystkich badań wynikało, że żółtaczku jest z powodu mojego pokarmu, a i tak uparli się na dwie doby bez karmienia :/
    Co do witaminy D to ostatnio rozmawiałam z pediatrą i mówiła, że najnowsze wytyczne zalecają suplementacje wit. D chyba do 18 roku życia albo do konca okresu wzrastania, na pewno coś mieszam, ale na pewno długo należy przyjmować wit. D, zakladajac oczywiscie ze uzywamy kremu z wysokim filtrem 🙂

    • Hafija
      20 lipca 2014 at 18:38

      Tak jest tam fragment o dalszej suplementacji ale nie na temat tego posta. Z tą żółtaczką to autentyczny pomór jest jak babcię kocham, każą dzieci odstawiać przy minimalnych wartościach.

    • mama-dietetyk
      20 lipca 2014 at 22:04

      Najgorsze jest to, że większość kobiet się na to zgodzi, no bo jak lekarz tak mówi :/ Oby to się jak najszybciej zmieniło. I dobrze, że tyle kobiet czyta tego bloga 🙂

    • Sylwia
      15 czerwca 2017 at 11:29

      U mnie było odwrotnie, kazali przystawiać dziecko do piersi. Nawet co 2h przynosili mi go z naświetleń, żeby mógł się najeść i poprzytulać z mamą. żłótawy był aż do 3 miesiąca. Dodam, że rodziłam we Francji.

  • Olga
    20 lipca 2014 at 18:46

    A czy mogłabyś w kolejnym odcinku napisać, jakie produkty wprowadzać na samym początku? Tzn. czy tylko warzywa, czy także kasze, a może coś jeszcze. Chodzi mi o coś w rodzaju tabeli, które produkty można podawać po ukończeniu 6.miesiąca (wiem, wiem, że są takie w internecie, ale tyle w niektórych bzdur, że ja już niczemu nie ufam).

    • Hafija
      20 lipca 2014 at 18:47

      Będzie najnowszy schemat właśnie 🙂 co i kiedy!

    • Zuzi Clowes
      16 sierpnia 2014 at 21:46

      Oj czekam na ten schemat, czekam bardzoooo!!!!

  • Aleksandra
    20 lipca 2014 at 19:08

    DZIĘKUJĘ!
    I niechże to się zajdzie wreszcie w przychodniach!

  • Aleksandra
    20 lipca 2014 at 19:36

    Wszystko ok, jedynie nie zgodzę się z tym, że CMV nie jest przeciwwskazaniem do karmienia naturalnego. Oczywiście że jest przeciwwskazaniem, wirus HCMV przenika do mleka matki i można również podczas karmienia zakazić dziecko cytomegalią.
    Nie zgodzę się również z wprowadzaniem mleka krowiego/koziego już po 1 r.ż., conajmniej po 3r.ż.

    • Hafija
      20 lipca 2014 at 19:40

      Myślę, że wiele z nas nie zgodzi się z czymś tam w zaleceniach. http://www2.aap.org/breastfeeding/policyonbreastfeedinganduseofhumanmilk.html

    • Monika
      27 lipca 2014 at 21:36

      Moje dziecię młodsze ( wczesniak!) po ukończeniu roku pije zarówno mleko od krowy jak i kozie…( przy starszym, jeszcze w dobie przed-internetowej uwierzyłam w magię kaszek z torebki – i nigdy więcej!)

  • Violianka
    20 lipca 2014 at 21:30

    Kolejna porcja solidnej wiedzy! Twój blog stanie się wkrótce biblią dla świadomych, poszukujących MAM! Gratuluję, dziękuję i pozdrawiam.

  • iwona
    20 lipca 2014 at 22:37

    Super, za 2 miesiące kończymy 6 to będzie jak znalazł. Mam tylko pytanie, po 1 roku, jeśli nie karmi się piersią (u mnie przez problemy z drugą ciąża), mm jest be, krowie, itd też be, to co podawać, jakie mleko?

    • Joanna
      21 lipca 2014 at 15:15

      Mój synek kiedy skończył ok. 14 miesięcy zażądał płatków kukurydzianych z mlekiem z mojej miseczki. Wcześniej płatki tylko na sucho mu smakowały jak posmakował krowiego mleka to nim pluł… 😉 Wchowywany na BLW, więc zgodnie z tą metodą, je co chce. Teraz ma półtora roku i 2 tygodnie – od 3 tygodni mojego mleka już nie pije, tylko twaróg je, trochę żółtego sera (jak ma ochotę) rano płatki z mlekiem krowim (tego mleka to mało, chyba nawet nie 100ml), i wieczorem ok 50-60ml mleka krowiego z odrobiną wrzątku żeby nie było takie zimne… I mu to służy jak na razie. Ja osobiście uważam, że nie można przesadzać w żadną stronę… Dodam, że w którymś momencie na reklamy dałam się nabrać (że niby do 2 roku życia mleko modyfikowane trzeba dawać) i kupiłam pudło, ale synek wypluł i stanowczo odmówił spożywania 😉

  • Tedi
    21 lipca 2014 at 06:58

    Wiesz, dziwie się tymi stwierdzeniami o żółtaczce. Do głowy by mi nie przyszło, aby dziecko odstawiać od piersi, bo ma żółtaczkę. Mój synek też miał i kilkanaście godzin spędził pod lampami, ale mi doktor powiedział, że mam karmić, bo to przyspiesza leczenie. Skąd więc w polskich szpitalach takie głupie zalecenia???
    I jeszcze odnośnie witaminy D to czytałam, że w Polsce wiele ludzi ma jej niedobory, bo jest niewiele słońca a jak już jest to chronimy się kremami z filtrem. Szacuje się, że nawet 90 % społeczeństwa może mieć za mało witaminy D. Warto więc dziecku raz na jakiś czas zbadać jej poziom.

  • kry ma. art
    21 lipca 2014 at 07:53

    Jeejjjj, jak ja się cieszę, że trafiłam na Twojego bloga w odpowiednim momencie. Lada chwila przyjdzie na świat mój Maluch, mam czas na przyswojenie tak ważnych informacji. Mogę śmiało stwierdzić, że dwie najważniejsze rzeczy jakie poczyniłam w trakcie ciąży to wybranie się do dobrej Szkoły Rodzenia i znalezienie Twojego bloga 🙂

    Pozdrawiam ciepło,
    Magda

  • Kuku
    21 lipca 2014 at 10:54

    Oj, jak żałuję, że tak późno tu trafiam 🙁 Odstawiłam moją Dziewczynkę z powodu żółtaczki na 2 dni.
    Teraz z ostaję u Ciebie na dłużej, bo rozszerzanie diety w 1 r.ż. bardzo mnie interesuje. Dziękuję za to, co robisz 🙂

  • kate
    21 lipca 2014 at 16:13

    A ja mam pytanie, co do jajek- ile w takim razie tygodniowo dajemy jajka niemowlakowi? Moj syn ma 9 miesiecy i jak na razie dostawal te slawne pol zoltka raz na 2 dni

  • Iwona
    21 lipca 2014 at 18:49

    No masz ciekawostki…. a ja nadal kombinuje co z tym krowim mlekiem. Od 4 dni mała zeszła mi z piersi (naturalnie, po prostu zrobiła łyk i koniec picia- ma 12 m-cy i kilka dni). Podanie mleka krowiego kilka razy w tygodniu może wchodzić gre? chodzi mi o przygotowanie płatków na śniadanie lub budyniu na deser. Wiadomo codziennie sie tego nie je. Dodam, że budyń na mm nie smakował, powachała i nawet nie spróbowała- a je wszystko… zapedzam sie w kozi róg

    • Hafija
      21 lipca 2014 at 18:53

      ja bym próbowała pomalutku

  • Baby first spoon
    21 lipca 2014 at 21:34

    Bardzo dużo cennej wiedzy! Posyłam dalej:) Pozdrawiam!

  • Ewa
    22 lipca 2014 at 14:21

    I ja przy drugim dziecku czekałam z marchewką do ukończenia 6 miesiąca. Na razie były dwie pół-łyżeczki. Niestety zdarza mi się zapomnieć o wit D. Cieszę się, że akurat teraz wynalazłaś i pokazałaś nam zalecenia. W sumie zazwyczaj jakoś sama czułam co i jak. Ale jednak warto podpierać się fachową literaturą.

  • E-welka
    18 grudnia 2014 at 23:45

    Czy to znaczy, że mam dawać jajko w takiej ilości jak chcę i ile chcę? Oby często ze względu na wartości odżywcze tak?

  • Czarenka
    17 marca 2015 at 13:48

    To jak to jest z tymi sokami i wodą? Podawać po trochu czy nie podawać? Bo tutaj są sprzeczne informacje :/ Synek ma 7 miesięcy i do te pory nie dawałam mu nic do picia.

  • Zuza
    7 września 2015 at 13:15

    Mam pytanie odnośnie podawania glutenu pod osłoną mleka matki. Jak to powinnam zrobić? W jakiej formie gluten podać, czy może to być kasza manna? Jak ją przygotować aby potem dodać do mleka? My za miesiąc zaczynamy rozszerzanie diety i nie mam pomysłu jak to zrobić.

    • Zuza
      8 września 2015 at 11:46

      Dziękuję bardzo za link. Cieszę się, że prowadzisz tego bloga, jest to dla mnie miejsce gdzie mogę przeczytać wiele wartościowych porad, tym bardziej, że jest wciąż tak wiele kompletnie sprzecznych informacji. Dziś np. od lekarza usłyszałam aby wprowadzać już córce (4,5 miesiąca) zupki warzywne oraz owoce także w postaci musów. Musy owocowe albo zupki natomiast najlepiej kupić bo nie ma sensu się babrać z tak małymi ilościami na początku. Szczęka mi opadła…

  • Justyna
    13 lipca 2016 at 20:36

    Czy znajdę tutaj arykuł mówiący o tym, że podawanie dziecku po skończeniu pierwszego roku życia(karmionemu piersią do 12mies mlekiem matki) mleka modyfikowanego – jest zbędne? Czy jednak należy stosować mieszanki mleczne?

  • Sylwia
    18 czerwca 2018 at 20:11

    Hafija twój blog jest chyba jedną z niewielu stron w sieci jakiej ufam dlatego mam nadzieję, że odpowiesz mi na pytanie. Co z wodą i sokami na początku rozszerzania diety. Karmię piersią , mała zaraz kończy 6 mies. Czy oprócz 2 przekąsek dziennie dawać jej jeszcze wodę lub soczek, a jak nie to kiedy ? 😉

skomentuj