Kobiece piersi produkują mleko jako pokarm najlepszy dla nowonarodzonego dziecka. 

Jest ono zawsze najlepiej skomponowane dla  potrzeb jej potomstwa. 

Mleko mamy ma w składzie elementy zapewniające dziecku optymalną ochronę, wpierające naturalny rozwój i odporność. pełen skład mleka kobiecego nadal jest zagadką i jest nie do podrobienia. Ponieważ jest to naturalny pokarm biodostępność składników z mleka mamy jest nawet i do 98% wyższa niż z innych źródeł dostarczania noworodkowi i niemowlakowi a także małemu dziecku pokarmu.

Mleko mamy nie ma jednolitego składu

Jest on zależny w dużej mierze od godziny karmienia, fazy laktacji, wieku dziecka, stanu zdrowia matki, stanu zdrowia dziecka itd.

Wyróżniamy następujące rodzaje mleka w zależności od fazy lakatcji:

siaracolostrum, żółta przypominająca bardziej śmietanę substancja odżywcza bogaty w białka, składniki odżywcze, przeciwciała, które chroni przed m.in zakażeniem bakterią e-coli, salmonellą, witaminy, komórki macierzyste. jest jej mało bo więcej nie trzeba. Ilość jaka jest w piersiach mamy absolutnie wystarcza do zaspokojenie głodu dziecka.  Dzięki swojemu składowi stymuluje proces oddania pierwszej kupki – smółki.

mleko przejściowe – w pierwszym tygodniu między 3 a piątym dniem pojawia się mleko lekko pomarańczowe, luźniejsze w swojej konsystencji od siary.

mleko dojrzałe – take „docelowe” mleko, które pojawia się w okolicach 11 dnia od urodzenia się dziecka. Zdrowa kobieta nie produkuje małowartościowego mleka na żadnym etapie na tym tez nie. Może mieć wodnisty wygląd, niebieski, żółtawy, pomarańczowawy. Wygląd nie świadczy o jego wartości. Mleko dojrzałe jest o wiele bardziej treściwe i kaloryczne od siary a ta kaloryczność rośnie na koniec każdego karmienia.

skład mleka kobiecego:

Woda – To w niej zawarte są wszystkie składniki mleka. Ilość wody w mleku zmienia się podczas każdego jednego karmienia jak i w całym okresie laktacji.

Białko – ilość białka w mleku matki nie jest zależna od diety matki. Głównymi białkami mleka matki są kazeina, białka serwatkowe  i alfa-laktoglobulina.  Białko matki jest łatwiej przyswajalne niż białka z mleka modyfikowanego i dlatego dzieci karmione piersią mogą być częściej głodne. należy jednak pamiętać że szybkość trawienia mleka matki i częstszy głód są naturalnym procesem żywienia niemowląt. dzieci karmione piersią są  i zapewniają dziecku zaspokojenie głodu oraz prawidłowy rozwój . Białka z mleka matki mogą być przyswajalne z układu pokarmowego nawet w 100%. Dzieci karmione piersią potrzebują mniejszej ilości pokarmu do zapewnienia prawidłowego rozwoju niż dzieci karmione sztucznie – czyli porcja mleka mamy pozwala na lepszy przyrost np masy ciała niż ta sama porcja mleka sztucznego.

Enzymy –  w pokarmie mamy jest ponad 80 enzymów a nie wszystkie do tej pory zostały odkryte. Dzięki swojej budowie różniącej się od budowy w ciele zdrowego człowieka nie są niszczone przez układ

pokarmowy małego dziecka i odporne są na działanie kwasów.

W mleku mamy znajdują się:

enzymy trawiące białka,

amylaza – pełną zdolność do produkowania amylazy dzieci uzyskują po 2 roku życia – do tej pory enzym ten trawiący cukry dostarczany jest głównie z mleka mamy

enzymy trawiące tłuszcze np. lipaza – wspomagająca optymalne przetworzenie tłuszczy w energie dla dziecka

enzymy utleniające i antyoksydanty

laktoperoksydaza – enzym który chroni m.in. przed zakażeniem paciorkowcem

lizozym – niszczy bakterie

laktoferyna – hamująca wzrost m.in. bakterii e-coli i grzybów

…i wiele wiele innych

Tłuszcze – to ponad połowa kalorii jakie otrzymuje dziecko. Ilość tłuszczu w mleku mamy jest w niewielkim stopniu zależna od jej diety. natomiast już rodzaj tłuszczu ma tu taj duże znaczenie. Warto więc spożywać tłuste ryby, tłuszcze roślinne takie jak oliwa z pierwszego tłoczenia, olej rzepakowy  lub olej lniany żeby zapewnić odpowiedni poziom wielonienasyconych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które wpływają na prawidłowy rozwój układu nerwowego, wspomagają układ odpornościowy i są ważne w profilaktyce nowotworów. Nie została do tej pory poznana proporcja w mleku mamy w jakiej pojawiają się w owa kwasy i w jakiej natura dawkuje je dziecku. WIĘCEJ: TU, TU, TU, TU

Zawartość tłuszczu w mleku mamy zmienia się z czasem karmienia, długością karmienia oraz jest u każdej kobiety inna.

Węglowodany – to laktoza jest głównym cukrem w mleku mamy. Ilość laktozy w mleku jest stała bez względu na dietę matki. Dodatkowo w mleku mamy jest ponad 100 innych cukrów. Dzięki tym składnikom flora bakteryjna układu pokarmowego dziecka karmionego naturalnie jest bogatsza niż u dzieci karmionych sztucznie. Oligosacharydy z mleka mamy działają przeciwinfekcyjnie i prebiotycznie, wspomagają florę jelitową i do tej pory nie zostały odtworzone w warunkach sztucznych i dlatego nie są składnikiem mleka zastępczego. Dzięki obecności tych dobrych bakterii wspomaganych przez oligosacharydy w przewodzie pokarmowym dziecka karmionego piersią jest środowisko kwaśne co nie mam miejsca w przypadku dzieci karmionych mlekiem zastępczym. Więcej TU

Składniki mineralne i mikorelementy– Mleko mamy jest pełnowartościowym źródłem pierwiastków śladowych. Nie ma zależności między dietą a ilością w mleku mamy składników takich jak np. magnez,  chrom, potas czy mangan Jod, żelazo, cynk i miedź. Mleko mamy ma optymalna ilość soli tak żeby nie stanowiła obciążenia dla nerek dziecka. Dzięki temu dzieci karmione piersią nie zatrzymują w organizmie wody.
Żelaza w mleku mamy jest mało ale jest ono przyswajalna aż do 70% w porównaniu z mleka sztucznego około 10%. Dzięki obecności laktoferyny w mleku mamy całe żelazo jest niedostępne dla bakterii a wykorzystywane przez organizm dziecka dzięki temu organizm dziecka jest chroniony przed rozwojem bakterii np. e-coli. W mleku krowim nie występuje laktoferyna .

Witaminy – Witaminy rozpuszczalne w wodzie są wrażliwe na dietę matki witaminy rozpuszczalne w tłuszczach  zarówno na dietę jak i na zapasy które matka gromadzi w ciąży. Zdrowa prawidłowo żywiąca się matka dostarcza w mleku odpowiednia ilość niemal wszystkich witamin. Zgodnie z zaleceniami witaminę D3 należy suplementować, ale pojawiają się, badania, że zdrowie dzieci karmione przez zdrowe mamy już dzięki niewielkiej ekspozycji na światło słoneczne otrzymują wystarczającą ilość witaminy D alby mogła ona zapobiegać krzywicy. jednak problemem są niedobory tej witaminy u samych matek oraz zbyt niska ekspozycja na światło i stosowanie zbyt wysokich i źle dobranych filtrów słonecznych.
Zaleca się też suplementacje w pierwszych 12 tygodniach życia witaminy K w celu zapobiegania krwotokom.
Mamy wegetarianki powinny tez suplementować witaminę B12.

elementy żywe –  ilość tych żywych aktywnych składników jest nie poznana do końca, jest indywidualna dla każdej mamy, dla okresu karmienia i czasu. Kiedy dziecko się rodzi to jego mechanizmy obronne są niedojrzałe i słabe, podatne na ataki z zewnątrz. Immunoglobuliny zawarte w mleku mamy wyściełają układ pokarmowy dziecka  i układ oddechowy dając mu najlepszą ochronę przed wirusami, bakteriami czy grzybami. Mogą tez unieszkodliwiać alergeny. najwięcej ich jest w siarze oraz w mleku kiedy mama odstawia dziecko od piersi. W siarze od razu po porodzie stężenie pierwszego dnia po porodzie ciał wynosi – 50 mg/ml IgA. Mleko zawiera także czynniki wzrostu, hormony, glikany, nukleotydy, komórki krwi, komórki macierzyste. Tych składników próżno szukać w mleku zastępczym.

Jeżeli mama rezygnuje z karmienia piersią to może to przyczynić się do wyższego prawdopodobieństwa, że dziecko będzie częściej zapadało na infekcje ucha, dróg oddechowych, układu moczowego, większe będzie prawdopodobieństwo zachorowania na  zapalenie opon mózgowych, a przebieg tych chorób może być cięższy i powikłania częstsze. To mleko matki może dać dziecku niezbędna ochronę przed tymi nieprzyjemnościami.
U dzieci żywionych sztucznie częściej wystąpić mogą: cukrzyca, nowotwory, otyłość, astma, wysoki poziom cholesterolu.

Jak dieta wpływa na skład mleka: https://www.hafija.pl/2015/09/skladniki-mleka-kobiecego-zalezne-od-sposobu-odzywiania-sie-mamy.html

więcej informacji w tym zakresie: https://www.hafija.pl/2012/06/breastfeeding-and-the-use-of-human-milk.html   

źródła:

Karmienie Piersią Shiela Kitzinger
Sztuka karmienia piersią Hanah Lathrop
Pierwszy rok życia dziecka (miękka) Eisenberg Arlene, Murkoff Heidi E., Hathaway Sandee E. B.S.N
Wielka księga dziecka Gebauer-Sesterhenn Birgit, Praun Manfred
Polityka karmienia piersią Ideologia, biznes i szemrane interesy Gabrielle Palmer
https://www.hafija.pl/2012/06/breastfeeding-and-use-of-human-milk.html
Karmienie piersią w teorii i praktyce, M. Nehring-Gugulska